responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 9  صفحه : 506
پس دو صنف اول جز با مهاجرین تا قبل از بدر، و انصار، یعنى مردم مدینه تطبیق ندارد، و اما صنف سوم یعنى (( الذین اتبعوهم باحسان )) در این صنف نیز قیدى آورده که نکتهاى را افاده مى کند، و آن قید (( باحسان )) است .
معناى اتباع به احسان در جمله : (( والذین اببعوهم باحسان )) که وصف طبقه سوم از مؤمنین است
مقدمة باید دانست که در زبان عرب براى حرف (( باء )) چند معنا است ، گاهى به معناى (( فى - در )) بکار مى رود، و گاهى معناى سببیت را مى رساند، و گاهى مصاحبت را؛ و در جمله مورد بحث نمى تواند به معناى (( فى )) بوده و معناى جمله این باشد: (( و کسانى که سابقین اولین را در احسان متابعت کرده اند )) ، چون مى دانیم منظور آیه این نیست . و همچنین به معناى سببیت هم نیست ؛ زیرا اگر به این معنا باشد مفاد آیه چنین مى شود: (( و کسانى که سابقین اولین را بخاطر احسان پیروى کرده اند )) ، چون اگر به این معنا باشد، و همچنین اگر به معناى (( فى )) مى بود، کلمه (( احسان )) را با الف و لام مى آورد، و مى فرمود: (( بالاحسان )) ، و لیکن کلمه نامبرده را بدون الف و لام آورده ، و از معانى (( باء )) مناسب تر با این کلمه همان معناى سوم است .
و در نتیجه مقصود از این قید این مى شود: (( تبعیت آنان همراه با یک نوع احسان بوده باشد )) و خلاصه ، احسان ، وصف براى پیروى مى شود.
خواهید گفت مگر پیروى چند جور است ؟ در جواب مى گوئیم : ما از خود قرآن کریم استفاده مى کنیم که پیروى دو جور است ، یکى مذموم و ناپسند، و دیگرى ممدوح و پسندیده ، و قرآن کریم پیروى کورکورانه و از روى جهل و هواى نفس ، - مانند پیروى مشرکین از پدرانشان و پیروى اهل کتاب از احبار و رهبانان و نیاکانشان - را که جز متابعت هوى و شیطان ، انگیزه دیگرى ندارد مذمت میکند. پس ، کسى که پیرویش ‌ اینچنین باشد پیرویش بد و مذموم ، و کسى که از حق پیروى کند پیرویش خوب و ممدوح است ، و خداى تعالى درباره آن مى فرماید (( الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه اولئک الذین هدیهم الله )) .
و از جمله شرایط احسان در پیروى یکى این است که عمل تابع ، کمال مطابقت را با عمل متبوع داشته باشد، که اگر نداشته باشد باز پیروى بد و مذموم است .
پس ، ظاهرا منظور از طبقه سوم یعنى (( الذین اتبعوهم باحسان )) کسانى هستند که با پیروى نیک آن دو طبقه را پیروى کنند، یعنى پیرویشان به حق باشد - و یا به عبارتى پیرویشان براى این باشد که حق را با آنان ببینند - پس در حقیقت برگشت این قید به این شد که : پیروى دسته سوم از دو دسته اول پیروى از حق باشد، نه پیروى بخاطر علاقهاى که به ایشان دارند، یا بخاطر علاقه و تعصبى که به اصل پیروى از آنان دارند، و همچنین در پیرویشان رعایت مطابقت را بکنند.



نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 9  صفحه : 506
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست