responsiveMenu
فرمت PDF شناسنامه فهرست
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 19  صفحه : 514
بیان اینکه اطاعت یک نحوه عبودیت است و فقط باید از خدا و فرستاده اش اطاعت شود
اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ وَ عَلى اللَّهِ فَلْیَتَوَکلِ الْمُؤْمِنُونَ

این آیه در مقام بیان علت وجوب اطاعت خداست ، و علت اینکه چرا اطاعت رسول از مصادیق اطاعت خداست . توضیح اینکه اطاعت که عبارت است از گردن نهادن در برابر اوامر و نواهى مولى ، خود یکى از شؤ ون عبودیت و بردگى براى مولى است ، زیرا اگر مولى برده اى را مالک مى شود، هیچ منظورى ندارد جز اینکه مالک اراده و عمل برده باشد، به طورى که برده اش اراده نکند مگر آنچه را که مولى اراده مى کند و هیچ عملى را انجام ندهد مگر آنچه را که مولایش از او بخواهد انجام دهد، پس طاعت مولى نحوه اى از عبودیت عبد است ، همچنان که در آیه زیر هم بدان اشاره نموده مى فرماید: ((الم اعهد الیکم یا بنى ادم ان لا تعبد وا الشیطان )) با اینکه هیچ کس شیطان را به عنوان خدایى نپرستیده ، پس منظور از پرستش شیطان همان اطاعت کردن اوست .
پس معلوم شد اطاعت کردن یک مطیع از مطاع خود عبادت آن مطاع است ، و چون به جز خداى عزوجل معبودى نیست ، پس طاعتى جزبراى خدا، و یا هر کسى که خدا اطاعتش را واجب کرده باشد صحیح نیست . در نتیجه معناى آیه مورد بحث چنین مى شود: خداى سبحان را اطاعت کنید، زیرا به جز معبود کسى نباید اطاعت شود، و معبود به حق هم به جز خدا کسى نیست ، پس بر شما واجب است که او را عبادت کنید، و با اطاعت غیر او آن غیر را که یا شیطان است یا هواى نفس شریک خدا نسازید. و به این بیان روشن شد که چگونه جمله مورد بحث در مقام تعلیل است .
با آنچه که تا اینجا گفتیم وجه و نکته اینکه چرا نفرمود: ((لا رب غیره ))، و خصوص الوهیت را انتخاب نمود نیز روشن مى شود.
ایمان به خدا و اطاعت او یک نوع توکل بر او است
((و على اللّه فلیتوکل المومنون )) - این جمله معناى جمله قبلى را که مى فرمود: ((اللّه لا اله الا هو)) تاءکید مى کند. توضیح اینکه توکیل که با توکل از یک ماده مشتقند، به معناى آن است که انسان شخص غیر خودش را قائم مقام خود کند تا او امور انسان را اداره نماید، و لازمه این وکیل گیرى این است که اراده وکیل قائم مقام اراده موکل ، و فعل او فعل این باشد، و این به وجهى با معناى اطاعت منطبق است ، چون مطیع هم اراده و عمل خودرا تابع اراده و عمل مطاع مى داند، و اراده مطاع قائم مقام اراده مطیع ، و عمل مطیع متعلق اراده مطاع مى شود،



نام کتاب : ترجمه تفسیر المیزان نویسنده : علامه طباطبایی    جلد : 19  صفحه : 514
   ««صفحه‌اول    «صفحه‌قبلی
   جلد :
صفحه‌بعدی»    صفحه‌آخر»»   
   ««اول    «قبلی
   جلد :
بعدی»    آخر»»   
فرمت PDF شناسنامه فهرست